آرشیو
شناخت اول: وحی بحث درباره وحى، از اين جهت‏ حايز اهميت است كه پايه شناخت كلام خدا به شمار مى‏رود. قرآن كه بيان‏گر سخن حق تعالى و حامل پيام آسمانى است، به وسيله وحى نازل شده است. وحى همان سروش غيبى است كه از جانب ملكوت‏اعلى به جهان ماده فرود آمده است. و انه لتنزيل رب العالمين نزل به الروح الامين على قلبك لتكون من المنذرين بلسان‏عربي مبين (1) . ذلك مما اوحى اليك ربك من الحكمة (2) خداوند از زبان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنين نقل مى‏كند: ...و اوحي الي هذا القرآن‏لانذركم به و من بلغ (3).
شناخت دوم: نزول قرآن قرآن مجموعه آيات و سوره‏هاى نازل شده بر پيامبر اسلام است كه پيش ازهجرت و پس از آن در مناسبت‏هاى مختلف و پيش آمدهاى گوناگون به طور پراكنده‏ نازل شده است. سپس گرد آورى شده و به صورت مجموعه كتاب در آمده است.
شناخت سوم: جمع و تاليف قرآن جمع و تاليف قرآن به شكل كنونى،در يك زمان صورت نگرفته، بلكه به مرورزمان و به دست افراد و گروه‏هاى مختلف انجام شده است. ترتيب،نظم و عدد آيات‏در هر سوره در زمان حيات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و با دستور آن بزرگوار انجام شده و توقيفى است و بايد آن را تعبدا پذيرفت، و به همان ترتيب در هر سوره تلاوت كرد.
شناخت چهارم: قراء و قرائات سبع قرائت قرآن و تلاوت آيات آن يكى از مهم‏ترين مسايل قرآن به شمار مى‏رود، به طورى كه از همان ادوار نخستين پيوسته عده‏اى به اين كار همت گماشته وعهده دار قرائت قرآن و تعليم آن در جامعه اسلامى بوده‏اند.
شناخت پنجم : نسخ در قرآن نسخ در قرآن يكى از مسايل بحث انگيز به شمار مى‏رود، زيرا اين سؤال پيش‏ مى‏آيد كه چرا بايد در قرآن آيات منسوخه وجود داشته باشد تا احيانا موجب ‏گمراهى گردد و برخى آيه منسوخى را محكم بپندارند و به آن استناد كنند؟!
شناخت ششم: محكم و متشابه (1) قال تعالى: هو الذي انزل عليك الكتاب.منه آيات محكمات،هن ام الكتاب.و اخرمتشابهات، فاما الذين فى قلوبهم زيغ فيتبعون ما تشابه منه،ابتغاء الفتنة و ابتغاء تاويله.و مايعلم تاويله الا الله،و الراسخون في العلم يقولون آمنا به كل من عند ربنا.و ما يذكر الا اولواالالباب (1).
شناخت هفتم: محکم و متشابه (2) تشابه در آيات قرآن اساسا دو گونه است: اصلى و عرضى. تشابه اصلى آن است‏ كه به گونه طبيعى به جهت كوتاهى لفظ و بلنداى معنا به وجود آمده است. الفاظ و كلمات موضوعه در لغت عرب، بيش‏تر براى افاده معانى كوتاه و سطحى ساخته‏ شده، گنجايش و كشش آن را ندارند تا معانى گسترده و عميق را افاده كنند.
شناخت هشتم: محکم و متشابه (3) تاويل متشابهات را چه كسى مى‏داند؟ اين سؤال به دو گونه قابل طرح است: اولا، از ظاهر تعبير قرآن چه استفاده مى‏شود؟ ثانيا، به طور كلى، آيا امكان دست رسى به معانى آيات متشابهه براى پويندگان‏ فراهم است؟
شناخت نهم: نمونه‌هایی از آیات متشابه (1) مساله رؤيت اشاعره را گمان بر آن است كه خداوند قابل رؤيت است و هنگامه رستاخيز، مؤمنان پس از فراغت از حساب به ديدار چهره ذات حق تعالى متنعم مى‏گردند. ابو الحسن اشعرى در اين پندار، آيه وجوه يومئذ ناضرة الى ربها ناظرة (1) را شاهد مى ‏آورد كه در آن روز چهره مؤمنان درخشش يافته، زيرا به چهره پر فروغ پروردگارخويش نظاره مى‏كنند. گويد: كاربرد نظر در لغت عرب سه گونه است:
شناخت دهم: نمونه‌هایی از آیات متشابه (2) نقد فرضيه كسب عمده اشكالى كه بر فرضيه كسب وارد می باشد، نقش نداشتن اراده انسان در انجام فعل اختيارى او است، زيرا نقش اراده بر اين فرض، نقش علم است در معلوم، نه نقش علت در معلول، زيرا اشعرى بر اين باور است كه افعال عباد به طور استقلال با اراده ازلى حق تعالى انجام مى‏گيرد و اراده حادث عبد نقشى در تحقق آن ‏ندارد جز آن كه موجب انتساب به وى مى‏گردد. ولى اين سؤال باقى است كه چگونه‏عمل موجب انتساب مى‏گردد با آن كه انسان دخالتى در تحقق آن نداشته است؟
شناخت یازدهم: وجوه و نظائر در قرآن
شناخت دوازدهم: اعجاز قرآن(1)